Encyclopedie Drenthe

Recht van de mensen in Drenthe, dat zij niet voor enig geestelijk of kerkelijk rechter buiten de Landschap mochten worden geroepen of gedaagd.

Eenvoudigste kapwijze om opgaand bos in een volgende generatie bos over te laten gaan.

Reeks van bronnenuitgaven van de oudste kadastrale gegevens uit 1832 bestaande uit minuutplans, door landmeters getekende kaarten van alle percelen per gemeente, en oorspronkelijk aanwijzende tafels (OAT's), registers waarin per perceel eigendoms- en gebruiksgegevens werden opgetekend.

Tijdrekening.

De kalkbranderij was een belangrijke afnemer van turf. In een kalkoven werden schelpen met behulp van turf verhit tot een temperatuur van 900-1.200 graden Celsius.

Omwalde akker.

Concentratiekamp bij Hooghalen. Vooral bekend c.q. berucht als 'Durchgangslager'; tijdens WO II vonden van hieruit de deporaties van Nederlandse Joden naar de vernietigingskampen in het Oosten plaats.

Gegraven waterwegen.

Stelsels van rechte en brede watergangen. Aangelegd ten behoeve van afvoer en aanvoer van water, in sommige gevallen ook als vaarweg voor de afvoer van turf (zie: Turfvaart). Voor een deel gebruikt door de (beroeps)scheepvaart, verder in trek bij de recreatievaart en hengelsportrecreatie.

(Schoonebeek 1900 - Nordhorn 1960) Ambtenaar, verzekeringsagent en schrijver.

Oudste vaartuig ter wereld, vervaardigd uit een uitgeholde boomstam.

Rechtzinnige gemeenschap rond de Kapel aan de Oosterhoutstraat in Assen.

Gewelddadige acties van militante Molukse jongeren (zie: Molukkers), die in 1975 een trein bij Wijster kaapten en twee jaar later een trein bij De Punt. Tegelijkertijd werden bezettingen uitgevoerd van gebouwen, zoals in 1975 van het Indonesisch consulaat in Amsterdam en in 1977 van een lagere school in Bovensmilde. In 1978 werd het provinciehuis in Assen bezet.

Geestelijke instelling, verbonden aan een van de Utrechtse kerken.

zie: Rooyen, Martinus Johannes van

Bewerking die men melk of room laat ondergaan om er boter uit af te laten scheiden. Door deze heftig te bewegen hopen de in de melk/room aanwezig vetbolletjes zich op en klonteren aan een.

zie: Wegen

Kasteel te Coevorden, het enige in Drenthe.

zie: Drost

Nederlandse benaming voor verdedigingstellingen die (gedeeltelijk) in de grond zijn gegraven en zijn versterkt met beton; de Duitse benaming bunker is hiervoor meer gangbaar.

Gebouwen of complexen voor huisvesting van soldaten en voor personeel en materieel van andere korpsen.

Graven van veldkeien, vooral in de 18e en 19e eeuw voor dijk- en wegverharding.

Vorm van werkverschaffing, waarbij de uit de akkers gerooide keien met zware hamers tot puin werden geklopt. Het puin werd gebruikt voor de verharding van wegen.

In Drenthe door landijs in het Saalien afgezet puin, dat via spleten in de gletsjer de bodem bereikte.

Wegen na de inlijving bij Frankrijk bij decreet van 1811 opgenomen in het Franse classificatiesysteem, waarbij ze werden ingedeeld in keizerlijke, departementale en buurtwegen.

Titel van een boek, geschreven door de evangelist J. Veenstra en verschenen ca. 1938 bij uitgeverij Bosch en Keuning in Baarn.

De oudste kerken in Drenthe waren van hout gebouwd. Dankzij oudheidkundig bodemonderzoek kunnen we ons een voorstelling van hun constructie maken.

Organisatievorm van de kerken, voor zover zij met de overheid en het gemene recht in aanraking komen.

Na drie eeuwen orgelcultuur in de Nederlanden waren er in 1792 in Drenthe slechts zeven plaatsen, waar in de kerk een orgel was, namelijk Anloo, Coevorden, Dwingeloo, Eelde, Meppel, Roden en Zuidlaren.

Lat.: Tyto alba; Dr.: Ka(a)rkoele, Katoele