Encyclopedie Drenthe

Gebieden vaak bekend met toponiemen als -zand, - zaand, -duinen: Mantingerzand, Achterste duinen.

Door de vergadering van de boermarke aangewezen personen, belast met de beteugeling van verstuiving van de zandgronden.

Delven van zand voor diverse doeleinden; ieder doel vergt zijn eigen zand.

Vaak diepe waterplassen, gegraven om zand te winnen (zie: Zandwinning). Gelegen nabij plaatsen waar veel zand nodig is zoals nieuw aan te leggen wegen of op te hogen bouwterreinen.

Naar schatting zijn in Drenthe een 300-tal koren actief, variërend van een kwartet tot een zestig zangers tellend mannenkoor.

Afdrukken van een zegelstempel in was, lak of metaal. Vanaf de 13e eeuw kent ook Drenthe het gebruik van zegels om officiële stukken te bevestigen.

Eigenerfdenfamilie die vooral in Exloo, Odoorn en Sleen woonachtig was.

Veen gevormd in de stroomdalen. Het bestaat overwegend uit de wortelmassa van verschillende zeggesoorten (Carex).

Oorspronkelijk eikenhakhout van 90 ha, als bosstrook gelegen langs de noord- en westrand van de Zeijer-es.

Handwerktuig dat algemeen werd gebruikt voor het maaien van gras en graan. Dat laatste was - anders dan elders op de zandgronden - met name in Drenthe het geval.

Machine waarmee graan werd gemaaid en in schoven gebonden. Algemeen in gebruik geweest in de graanteelt tot de komst van de combine in de jaren '60 van de 20e eeuw.

Opwekkingsbeweging, ontstaan in Amerika in het midden van de 19e eeuw en inmiddels uitgegroeid tot een ledental van ruim 11.500.000.

Lat.: Trientalis europaea 

Oudtijds een stuk handgereedschap voor het maaien ('zichten') van graan, peulvruchten e.d.

Benaming die door tijdgenoten werd gebruikt in verband met een zich in de jaren 1860-1880 voordoende teruggang in de fysieke opbrengsten van rogge en andere gewassen die op de essen werden geteeld.

In Meppel werd op 26 juli 1765 een zilversmedengilde opgericht.

Tientallen jaren de spotnaam voor de gereformeerden in Coevorden.

Lat.: Drosera spec.; Dr.: moggeneter, vliegenvanger, zunnedauw 

Instrument waarop door middel van schaduwvorming door staaf, plaats of anderszins, bij zonneschijn de zonnetijd kan worden afgelezen.

Lat.: Mammalia - Benaming voor de eerste klasse van gewervelde dieren die hun jongen zogen.

Inmiddels verdwenen volksgebruik.

Bestaat uit omhoog geperst steenzout uit grote diepte naar een bovenliggende breuk of kleine opwelving.

Noordelijke overleggroep tegen opslag van kernafval in ondergrondse zoutkoepels, opgericht in 1986.

Met een jaarlijks aanbod van ca. tweeduizend paarden de grootste paardenjaarmarkt van West-Europa. Het evenement wordt traditioneel op de derde dinsdag in oktober gehouden en is omgeven met allerlei festiviteiten en attracties.

Omstreeks 1850 was Zuidoost-Drenthe het enige gebied waar in Nederland nog grote hoogveencomplexen onaangeroerd aanwezig waren.

Fabrieksmatige zuivelbereiding, een van de belangrijkste innovaties in het landbouwbedrijf op de Drentse zandgronden in het laatst van de 19e eeuw.

Tot voor kort bestaande organisatie belast met beheerstaak op het gebied van de kwaliteit van oppervlaktewater.

Lat.: Alnus glutinosa; Dr.: proppenboom, jodenproemen

Lat.: Cornus suecica - Plant uit de kornoeljefamilie, die in Nederland alleen in Drenthe voorkomt en hier haar uiterste zuidgrens bereikt.

Organisatie, ontleend haar naam aan het op 25 juni 1945 door ds. Harm van Lunzen in Odoorn en ds. Joh. P. van Mullem gestichte blad Zwingli om de 'denaturering en uitholling van het Vrijzinnig Christendom' tegen te gaan.