Encyclopedie Drenthe
Dekzand
Zand onder droge arctische omstandigheden verstoven uit beekdalen en onbegroeide oppervlakken. Het dekzand is in het Weichselien over grote oppervlakken verstoven en bedekt grote delen van het Drents plateau.
Dekzandlandschap
Landschap ontstaan in het Weichselien, een ijstijd van 100.000 tot 10.000 jaar geleden, op het onbegroeid bevroren en versneden keileemplateau, bepalend voor de structuur en inrichting van het huidige landschap in Drenthe.
Delfstoffen
Stoffen met gebruikswaarde die uit de grond gegraven worden. Naast aardgas, aardolie en steenzout kent Drenthe diverse delfstoffen:
Delftse School
Bouwstijl rond 1930 opkomend en teruggrijpend op de traditionele vaderlandse baksteenarchitectuur.
Departementsdoctor
Universitair geschoolde medicus, in de periode 1810-1824 belast met de leiding van de gezondheidszorg in het departement dat Noord-Drenthe omvatte.
Diaconale zorg
Kerkelijke armenzorg, ontstaan aan het begin van de 17e eeuw.
Dialecttoneel
Toneeluitvoeringen in het Drentse dialect.
Diepkoeltank
zie: Melktank
Dijk
Opgeworpen waterkering. In Drenthe vanouds ook met de betekenis: weg.
Dingspil
Ook: Dingspel - Rechtsdistrict, waar dingen en goorspraken werden gehouden.
Dingspilkerk
Kerk in de hoofdplaats van de zes vroegere dingspillen: Vries (Noordenveld), Anloo (Oostermoer), Sleen of Emmen (Zuidenveld), Diever (Dieverder dingspil), Beilen (Beilerdingspil) en Rolde (Rolderdingspil).
Dobben
Al dan niet natuurlijke afvoerloze laagten, vaak met water gevuld.
Dodaars
Lat.: Tachybaptus ruficollis - Typische broedvogel van de Drentse vennen.
Dodenhuisje
Configuratie van palen rond een graf. Ze komen voor bij een beperkt aantal graven uit de Bronstijd van Noordoost- en Midden-Nederland.
Doleantie
Naam van de protestbeweging van predikanten en gemeenteleden in de Nederlandse Hervormde Kerk tegen de toenmalige Algemene Synode, die weigerde te waken over het traditioneel gereformeerde belijden en zich slechts bezig hield met formele bestuurlijk-organisatorische zaken.
Dolk van Barger-Oosterveld
Bronzen dolk met hoornen gevest, in 1953 bij Barger-Oosterveld in het veen gevonden.
Doodstraf
Zwaarste straf in ons rechtssysteem, als algemene straf afgeschaft in 1870, in 1952 voor het laatste toegepast op oorlogsmisdadigers.
Doopbekken
Ook: doopschaal
Doophek
Houten hekwerk, dat de dooptuin (de ruimte rondom de preekstoel) aan drie of vier zijden omsluit.
Doopsgezinde Gemeenten
Protestants kerkgenootschap.
Doopvont
Bekken van hout, natuursteen of metaal (vooral brons en lood), dienend om het water ter bediening van de doop in te bewaren. Het water wordt uit het bekken geschept en over het hoofd van de dopeling gegoten of gesprenkeld.
Dopheide
zie: Heidesoorten
Dorpshuizen
Sociaal-culturele voorziening ten bate van de dorpsgemeenschap.
Dorsen
Van oudsher het scheiden van zaden van een rijp gewas van het stro.
Dorsmachine
Machine voor het dorsen van granen, peulvruchten en allerlei fijnere zaden zoals koolzaad.
Dorsvereniging
Op coöperatieve grondslag werkende vereniging, waarvan de leden gezamenlijk een of meer dorsmachines exploiteren.
Draagsteen
zie: Hunebed
Draaiorgelmuseum
In 1987 in Assen ontstaan museum op initiatief van de gelijknamige stichting (opgericht in 1974).
Drent(h)sche Volksalmanak
Een van de eerste almanakken die na 1800 in Drenthe werden uitgegeven.
Drent, Harm
zie: Doedens, Herman