Encyclopedie Drenthe
Klokbekercultuur
Laatneolithische cultuur, genoemd naar een kenmerkend stuk aardewerk, de klokbeker.
Klimaat
Gemiddelde toestand van de atmosfeer (temperatuur, neerslag etc.) gerekend over een periode van 30 jaar.
Kleuteronderwijs
Oude benaming voor scholen voor de vorming van kinderen van ten minste vier jaar oud.
Klederdracht
Wijze van zich te kleden en te versieren, van midden 18e eeuw tot in het eerste kwart van de 20e eeuw. Na WO I heeft de klederdracht een ware revolutie ondergaan; na 1918 heeft de (boeren-)bevolking grotendeels afstand gedaan van de traditionele dracht.
Klapperstenen
Om een leemkluit ontstane ijzerlaag die water en ijzer onttrok aan de leemkluit. Deze werd kleiner van volume en vormde een droge (nagenoeg versteende) leembal die los in het ijzerpantser kwam. Bij schudden klapperde de leembal tegen de ijzerwand. Op grond van dat geluid werden ze 'klapperstenen' genoemd. Ze komen in Drenthe sporadisch voor in zandgraverijen bij Emmerschans.
Keuter
Term oorspronkelijk vooral gebruikt in de betekenis van landarbeider; letterlijk de aanduiding voor een bewoner van een 'kot' of 'kate', dat wil zeggen een lage, kleine behuizing. In Drenthe in de 17e en 18e eeuw ook gehanteerd als fiscale categorie, namelijk voor iemand die geen wagen en geen paarden bezat.
Kerspelsoldaat
Assistent van de schulte bij het handhaven van de openbare orde en de zorg voor de veiligheid van de ingezetenen.
Kerk op de Deel
Titel van een boek, geschreven door de evangelist J. Veenstra en verschenen ca. 1938 bij uitgeverij Bosch en Keuning in Baarn.
Kerspel
Kerkelijke gemeente, parochie, gebied bestaande uit een aantal buurschappen rondom een kerk.
Kermisbioscoop
Tent of kraam op een kermis waar films werden vertoond, vooral in de eerste helft van de 20e eeuw. Verdwenen door de komst van permanente bioscopen.
Kerkorgels
Na drie eeuwen orgelcultuur in de Nederlanden waren er in 1792 in Drenthe slechts zeven plaatsen, waar in de kerk een orgel was, namelijk Anloo, Coevorden, Dwingeloo, Eelde, Meppel, Roden en Zuidlaren.
Kerkgenootschappen
Organisatievorm van de kerken, voor zover zij met de overheid en het gemene recht in aanraking komen.
Keizerlijke wegen
Wegen na de inlijving bij Frankrijk bij decreet van 1811 opgenomen in het Franse classificatiesysteem, waarbij ze werden ingedeeld in keizerlijke, departementale en buurtwegen.
Keileem
In Drenthe door landijs in het Saalien afgezet puin, dat via spleten in de gletsjer de bodem bereikte.
Keienkloppen
Vorm van werkverschaffing, waarbij de uit de akkers gerooide keien met zware hamers tot puin werden geklopt. Het puin werd gebruikt voor de verharding van wegen.
Kazematten
Nederlandse benaming voor verdedigingstellingen die (gedeeltelijk) in de grond zijn gegraven en zijn versterkt met beton; de Duitse benaming bunker is hiervoor meer gangbaar.
Karnen
Bewerking die men melk of room laat ondergaan om er boter uit af te laten scheiden. Door deze heftig te bewegen hopen de in de melk/room aanwezig vetbolletjes zich op en klonteren aan een.