Skip to main content

Encyclopedie Drenthe

Patriottenbeweging

Politieke stroming in de 18e eeuw die gebaseerd was op de idealen van de Verlichting (het geloof in de redelijkheid van de mens, vooruitgang van de maatschappij door ontwikkeling van zijn verstandelijke vermogens) en op oude grieven tegen de oligarchie van de Drost en de Oranjepartij.

Patrocinium

De heilige(n) aan wie de bescherming van de kerk bij haar wijding is toevertrouwd en tot wiens of wier ere de kerk haar naam ontvangt. Ook: patroonheilige. In de christelijke kerk sinds de 4e- 5e eeuw gebruikelijk.

Personenrecht

Onder de moderne term personen- en familierecht worden alle regelingen begrepen die betrekking hebben op individuele personen en de verhoudingen binnen een familie, zoals natuurlijke persoonlijkheid, huwelijk, ouderschap en voogdij. Het is te vinden in het Burgerlijk Wetboek.

Petgaten

Langgerekte veenputten ontstaan door natte vervening, het vergraven van het laagveen, in Drenthe voornamelijk in de 19e eeuw.

Petkuserrogge

Roggeras, genoemd naar het plaatsje Petkus in Duitsland (ten zuiden van Berlijn) waar Ferdinand von Lochov in 1881 begon met het kruisen van verschillende roggerassen om zo te proberen de opbrengst en weerstandsvermogen van de bestaande roggerassen te verbeteren. Zijn werk leidde tot het ontstaan van een nieuw ras, de Petkuser.

Piscina

Reinigingsbekken voor rituele doeleinden in een middeleeuwse kerk. Meestal uitgespaard in een getoogde muurnis in de zuid- of zuidoostwand van het koor, dicht bij het altaar.

Pitrus

Lat.: Juncus effusus, ook: Rusken, Ruskenpollen - Meest algemene plant van Drenthe en lid van de russenfamilie.

Plaggenbemesting

Voor de opkomst van de kunstmest bemestten de boeren op de zandgronden hun bouwland (op de essen) met een mengsel van plaggen en dierlijke mest. Daartoe werden er in de veestallen grote hoeveelheden plaggen met plantaardig materiaal gebracht om daar tezamen met de uitwerpselen van de dieren te composteren.

Plaggenhut

Armoedig bouwsel, meestal op het veen. Deze uit hout en plaggen gebouwde woongelegenheid staat tevens symbool voor grote armoede.

Pleistoceen

Geologische periode van het Kwartair, van 2,3 miljoen jaar geleden tot 10.000 jaar geleden, gekenmerkt door afwisselende koude periodes (glacialen of ijstijden) en warme tussenijstijden (interglacialen). De binnen de glacialen waargenomen relatief warme perioden worden interstadialen genoemd.

Ploegen

Grondbewerking waarbij het werktuig, de ploeg, de grond horizontaal en verticaal lossnijdt, door respectievelijk het kouter en de ploegschaar.

Podagristen

Pseudoniem van het driemanschap Dubbeld Hemsing van der Scheer, Harm Boom en Alexander Lodewijk Lesturgeon. Zij hebben de stoot gegeven tot bestudering van de Drentse (volks)cultuur en tevens de weg gebaand voor een eigen Drentse literatuur.