Encyclopedie Drenthe
Windmolens/-turbines
Molens met een masthoogte van doorgaans niet meer dan 25 meter, dienen voor de opwekking van elektriciteit ten behoeve van bedrijfsgebouwen en/of woningen in het buitengebied.
Windwijzers
Instrumenten die dienen om de windrichting aan te wijzen.
Winel b.v.
Leverancier voor de scheepsbouw uit Assen.
Wintergraan
Graan met zo veel 'koude-behoefte' dat het in de herfst of winter gezaaid moet worden.
Wipkar
Driewielige kar, gebruikt voor transport van onder meer mest en aardappelen.
Woest bouwland
zie: Dries
Woeste grond
Begrip dat sinds de 19e eeuw in gebruik is gekomen ter aanduiding van onbebouwd land dat niet voor land-, tuin- of bosbouwdoeleinden wordt gebruikt; gewoonlijk voornamelijk aangetroffen in de zandgebieden.
Yarden Uitvaartverzorging
Uitvaartonderneming te Meppel. Op 24 maart 1937 werd de Onderlinge Begrafenis Vereniging Meppel opgericht; 1858 personen werden hiervan lid.
Ytong Nederland
Bouwmaterialenproducent te Meppel.
Zaadbult
Ook: Korenmijt.
Zaaihoorn
zie: Rijenteelt
Zand- en Grinthandel Zeldenrust
Zandwinningsonderneming uit Gieten. Het familiebedrijf begon na WO II met een kleinschalige zandput.
Zandboekweit
Ook: Boekweit
Zandgrond
Bestaat uit minerale deeltjes met een doorsnee tussen 50 en 2000 micron.
Zandwinning
Delven van zand voor diverse doeleinden; ieder doel vergt zijn eigen zand.
Zeis
Handwerktuig dat algemeen werd gebruikt voor het maaien van gras en graan. Dat laatste was - anders dan elders op de zandgronden - met name in Drenthe het geval.
Zelfbinder
Machine waarmee graan werd gemaaid en in schoven gebonden. Algemeen in gebruik geweest in de graanteelt tot de komst van de combine in de jaren '60 van de 20e eeuw.
Zicht
Oudtijds een stuk handgereedschap voor het maaien ('zichten') van graan, peulvruchten e.d.
Ziekte der (Drentse) essen
Benaming die door tijdgenoten werd gebruikt in verband met een zich in de jaren 1860-1880 voordoende teruggang in de fysieke opbrengsten van rogge en andere gewassen die op de essen werden geteeld.
Zoutkoepel
Bestaat uit omhoog geperst steenzout uit grote diepte naar een bovenliggende breuk of kleine opwelving.
Zuid Drents Oliecentrum (ZDO) b.v.
Dochteronderneming in Emmen van Shell Nederland Verkoopmaatschappij.
Zuidhollandsche en Drentsche Stoombootrederij
Vrachtdienst met stoomboten tussen Meppel en Rotterdam.
Zuidoost-Drentse venen
Omstreeks 1850 was Zuidoost-Drenthe het enige gebied waar in Nederland nog grote hoogveencomplexen onaangeroerd aanwezig waren.
Zuidwolder Compagnie
Veencompagnie.
Zuivelindustrie
Fabrieksmatige zuivelbereiding, een van de belangrijkste innovaties in het landbouwbedrijf op de Drentse zandgronden in het laatst van de 19e eeuw.
Zwindersche Veencompagnie
Veencompagnie, actief in de marke Zwinderen.
Lekkerland Nederland B.V.
Zoetwarengroothandel te Meppel.
Limonadefabriek De Bron
Limonadefabriek "De Bron" heeft voor Beilen historische betekenis gehad.
Locomobiel
Machine, gebruikt voor het aandrijven van machines in het veen, zoals de baggerturfmachine (opgraven van veen) en de persturfmachine (persen van veen tot turven).
Loegen
zie: Turfvaart