Encyclopedie Drenthe
Zuider Hoofddiep
Voormalig kanaal van Buinen naar het Stadskanaal. Het Kanaal Buinen-Schoonoord sloot later hierop aan om een verbinding tussen het Oranjekanaal en het Stadskanaal tot stand te brengen.
Zuideropgaande
Lintbebouwing aan de gelijknamige weg in de gemeente Hoogeveen, eertijds aan het gelijknamige, nu gedempte kanaal Zuideropgaande ten zuidoosten van Hoogeveen, ten zuiden van Hollandscheveld, lopend in noord-zuidrichting naar Nieuw Moscou.
Zuidhollandsche en Drentsche Stoombootrederij
Vrachtdienst met stoomboten tussen Meppel en Rotterdam.
Zuidlaardermarkt
Met een jaarlijks aanbod van ca. tweeduizend paarden de grootste paardenjaarmarkt van West-Europa. Het evenement wordt traditioneel op de derde dinsdag in oktober gehouden en is omgeven met allerlei festiviteiten en attracties.
Zuidlaardermeer
Ondiep zandmeer tussen Zuidlaren in het zuiden en Hoogezand (Groningen) in het noordoosten. Ruim tweederde van de oppervlakte (totaal meer dan 500 ha) ligt in de provincie Groningen.
Zuidlaarderveen
Wegdorp in de gemeente Tynaarlo (tot 1 december 1999 Zuidlaren) ten oosten van Zuidlaren, ten noorden van Annen, ten zuiden van Hoogezand-Sappemeer (Gr.) en ten westen van Veendam.
Zuidlaren
Dr.: Zuudlaoren - 1. Voormalige gemeente, zie: Tynaarlo. 2. Esdorp in de gemeente Tynaarlo (tot 1 december 1999 Zuidlaren); hoofdplaats van de voormalige gemeente Zuidlaren; 9581 inwoners en 3882 woningen (2000).
Zuidoost-Drentse venen
Omstreeks 1850 was Zuidoost-Drenthe het enige gebied waar in Nederland nog grote hoogveencomplexen onaangeroerd aanwezig waren.
Zuidveld
Kanaal- en wegdorp in de gemeente Midden-Drenthe (tot 1998 Westerbork, tot 2000 Middenveld) ten noordoosten van Westerbork, ten oosten van Zwiggelte en ten zuiden van Elp aan weerszijden van het Oranjekanaal.
Zuidvelde
Wegdorp in de gemeente Noordenveld (tot 1998 Norg) ten zuiden van Norg, ten westen van Zeijen en ten noordwesten van Assen. In 1325 de Zutvelde, in 1572 Suytvelde en in 1811-13 Zuid Velde. De plaatsnaam betekent: van of bij het Zuidveld; veld = heide.
Zuidwolde
Dr: Zuudwolde -
Zuidwolder Compagnie
Veencompagnie.
Zuivelindustrie
Fabrieksmatige zuivelbereiding, een van de belangrijkste innovaties in het landbouwbedrijf op de Drentse zandgronden in het laatst van de 19e eeuw.
Zuiveringsschap
Tot voor kort bestaande organisatie belast met beheerstaak op het gebied van de kwaliteit van oppervlaktewater.
Zulthe
Voormalig esgehucht in de gemeente Noordenveld (tot 1998 Roden) pal ten noordwesten van (de kern van) Roden.
Zuursche duinen
Natuurgebied (37 ha) ten zuidwesten van Roden.
Zwarte els
Lat.: Alnus glutinosa; Dr.: proppenboom, jodenproemen
Zwartemeer
Dorp in de gemeente Emmen ten oosten van Klazienaveen en ten zuiden van Barger-Compascuum tegen de Duitse grens, met grenskantoor aan de autoweg N(A)37 (Hoogeveen-Meppen, Dld.); 3068 inwoners (2000) en 1193 woningen (2000).
Zwartschaap
Dr.: Zwartschaop - Buurt aan de gelijknamige weg in de gemeente Hoogeveen.
Zweedse kornoelje
Lat.: Cornus suecica - Plant uit de kornoeljefamilie, die in Nederland alleen in Drenthe voorkomt en hier haar uiterste zuidgrens bereikt.
Zweeloo
Dr.: Zweel
Zwiggelte
Dr.: Zwiggelt - Esdorp in de gemeente Midden-Drenthe (tot 1998 Westerbork, tot 2000 Middenveld) ten noorden van Westerbork, ten zuidoosten van Hooghalen en ten westen van Elp.
Zwinderen
Esdorp in de gemeente Coevorden (tot 1998 Oosterhesselen) ten zuidwesten van Oosterhesselen, ten zuiden van Gees, ten oosten van Hoogeveen en Hollandscheveld, ten noordwesten van Coevorden en ten westen van Dalen.
Zwindersche Veencompagnie
Veencompagnie, actief in de marke Zwinderen.
Zwindersche Veld
Gebied (925 ha) met een sterk verspreide bewoning in de gemeente Coevorden (tot 1998 Oosterhesselen) ten noordwesten van Coevorden, ten zuidwesten van Zwinderen, ten zuiden van Geesbrug en ten oosten van Hoogeveen.
Zwinglibond
Organisatie, ontleend haar naam aan het op 25 juni 1945 door ds. Harm van Lunzen in Odoorn en ds. Joh. P. van Mullem gestichte blad Zwingli om de 'denaturering en uitholling van het Vrijzinnig Christendom' tegen te gaan.
Mensinge
Havezate te Roden, wordt voor het eerst vermeld in 1381.
Radio- en televisietoren Hoogersmilde
Met de bouw van deze meer dan 300 meter hoge toren werd begonnen in 1958 om de ontvangst van de Nederlandse televisiezenders in het Noorden te verbeteren
Engelke Jan Boneschanscher
Engelke Jan Boneschanscher was een amateurfotograaf tussen ca. 1896 en 1940. Hij was tot 1923 actief als schoolhoofd in Dwingeloo en maakte in die tijd vele mooie foto’s in en om het Drentse dorp.
Geesina Lels-Carsten
Geesina Carsten maakte vele kunstzinnige foto’s van het Drentse platteland met landwegen, schapen met herders, boerderijen en hunebedden. Ze maakte ook foto’s in Kinderdijk, waar ze woonde, en Assen, waar ze ’s zomers verbleef.