Locatiedossiers

Vroeger zagen alle Drentse dorpen er ongeveer net zo uit als Orvelte. Grote boerderijen met enorme rieten daken met hoge bomen er omheen. De boerderijen staan niet keurig langs de straat, maar lijken lukraak verspreid over het dorp. Grote baanderdeuren geven toegang tot de boerderij. De boer kon vroeger zo met paard en wagen met een vracht rogge of hooi naar binnen rijden. Langs de keienstraatjes staan de schaapskooien. Elke boerderij heeft er één, want iedere boer heeft schapen om aan voldoende...

In de negentiende eeuw kwamen ze met vele tientallen tegelijk de grens over naar Drenthe: kleine boertjes die het thuis in Duitsland niet voor de wind gegaan was. Hier op de wat hoger gelegen plekken in de onafzienbare venen van Zuidoost-Drenthe kwamen ze hun geluk beproeven. Deze kolonisten bouwden met berkenstammetjes en heideplaggen een eenvoudig onderkomen voor hun gezin. Ze groeven greppels om het veen te ontwateren en ze brandden de heide af. Ze zaaiden boekweit in de vruchtbare as en hoop...

In Veenhuizen voel je je terug in de tijd. Terug naar een tijd toen armoede mensen de straat op dreef. Vanaf 1823 werden duizenden paupers uit de grote steden en aan hun lot overgelaten weeskinderen naar Veenhuizen gebracht. Uit liefdadigheid om ze daar door hard te werken een kans op een beter leven te bieden. Later gingen de Nederlandse zwervers en dronkaards voor straf naar Veenhuizen in de hoop dat men ze in deze uithoek van Drenthe weer in het gareel kreeg... Het Gevangenismuseum in het dor...

Water is van levensbelang, dus ga je in de buurt van water zitten. In de prehistorie wisten ze dat al. In het beekdal kon je je vee weiden, daar had je groenland waar een flinke voorraad hooi vandaan kon halen om ’s winters het vee te voeren. Het is geen toeval dat een stuk of tien hunebedden langs het beekdal van de Drentsche Aa liggen. Nog steeds heeft elk Drents dorp een beekje in de buurt liggen. Langs de Drentsche Aa kun je dat oude boerenleven in het landschap terugvinden. Het geeft het ge...

Drenthe telt drie steden. Behalve Meppel zijn dat Assen en Coevorden. Is Assen, die haar stadsrechten van koning Lodewijk Napoleon kreeg, niet te jong als stad? En is Coevorden eigenlijk niet een beetje aan de kleine kant? Nee, Meppel is de enige echte stad in Drenthe, althans dat zeggen ze in Meppel. Als je langs de grachtjes en over de kades van het stadje loopt, ben je geneigd de Meppelers een beetje gelijk te geven: de oude huizen langs het water, de pakhuizen, de prachtige middeleeuwse kerk...

Begin oktober 1883 reisde Van Gogh van Hoogeveen naar Nieuw-Amsterdam/Veenoord. In een brief aan zijn broer Theo schreef hij over de reis, die hij per trekschuit door de Verlengde Hoogeveense Vaart maakte. Aan zijn brief voegde hij een tekeningenblad toe met meerdere schetsen die illustreren wat hij onderweg zag (zie afbeelding). De tekening rechtsboven op dit blad toont een ruiter te paard met op de achtergrond een brug. Dit is de voormalige Driftbrug nabij Zwinderen.

Het landschap tussen Schoonebeek en het Schoonebekerdiep wordt gedomineerd door grijsmetalen torens. Enorme groene buizen trekken lange lijnen door het landschap. Schoonebeek heeft ook een andere kant. Daar vind je dromerige klinkerstraatjes met eeuwenoude boerderijen en prachtige boerentuinen. Rechtstreeks vanaf het industrieterrein het openluchtmuseum in. Zoiets kan alleen in Schoonebeek. 

De man met de hoed op kijkt uit over een eindeloos heideveld. Sommige plekken zijn nat. Daar schittert het zonlicht in het water. In de verte zie je groepjes berken en een verdwaalde den. Verder niets, zo ver het oog reikt. Het is er doodstil op het gezang van de leeuwerik na, onzichtbaar hoog in de lucht. De man met de hoed heet Jac. P. Thijsse, de man die Nederland van de natuur heeft leren houden. Het is de zomer van 1929. Thijsse staat op het Dwingelderveld en hij is bang dat-ie te laat geko...

Op de muur achter de lange tafel, waar vroeger tijdens Statenvergaderingen de commissaris van de Koningin van Drenthe en de gedeputeerden plaatsnamen, zie je een rij kleurrijke taferelen uit de geschiedenis van Drenthe. Het nieuwe Provinciehuis, waar de Statenzaal deel van uitmaakte, werd in de jaren tachtig van de negentiende eeuw op historische grond aan de Asser Brink gebouwd. Op deze plek had het provinciaal bestuur al sinds 1603 vergaderd. Hoe men destijds in Assen terechtkwam is een verhaa...

‘Het had iets aantrekkelijks, dat woeste en groots-eenzame, waar alles in een toestand ligt als eeuwen geleden’, schreef de Groninger student Johan Willinge toen hij in 1854 met de Coevorder Postwagen van Groningen naar Coevorden reisde. De tocht ging dwars over het Ballooërveld. De koetsier hield de kerktoren van Rolde als baken in het oog. Binnen in de koets werd het gezelschap genadeloos door elkaar gerammeld. Willinge keek naar buiten en noteerde: ‘Rondom langs den horizon niets dan heide, d...

Toen Karel de Grote rond het jaar 800 onze streken onder controle kreeg, werd de godsdienst van de nieuwe heer snel gemeengoed. Vele jaren lang hadden predikers tevergeefs geprobeerd de Drenten tot het christelijke geloof te bekeren. Het zwaard van de keizer bleek overtuigender dan de woorden van Gods dienaren. Niet lang daarna moeten in Drenthe de eerste (houten) kerkjes gebouwd zijn. Rond 900 stond één daarvan in Rolde, bijna letterlijk op een steenworp afstand van de twee hunebedden bij het d...