Skip to main content

Wegdorp in de gemeente Westerveld (tot 1998 Havelte) ten noorden van Havelte, ten zuidoosten van Vledder, ten zuiden van Wapse en ten zuidwesten van Diever. Ten noorden van het 7,7 km lange dorp loopt de Wapserveensche Aa ten zuiden van de Wapserveensche Landen.

In 1519 reeds Wapserveen = veen bij Wapse; in 1811-13 Wasper Veen en in 1865 Wapsterveen.

In 1461 scheidde Wapserveen zich als parochie van Vledder af; de 13e-eeuwse kapel werd toen verheven tot parochiekerk. De pastoor van Diever had het recht om pastoors te benoemen in Dwingeloo en Wapserveen. Op de synode van Rolde van 1601 werd Wapserveen (Dieverderdingspil) bij de Westerclassis ingedeeld, een jaar later, op die te Assen, bij de classis Meppel; het collatierecht berustte bij de eigenerfden. De huidige hervormde kerk is in 1803 ingewijd. Zij is deels van de oude kerkstenen, deels van nieuwe bakstenen opgetrokken. De zaalkerk heeft een driezijdig gesloten koor; de ramen zijn spitsbogig en ingezet met glas-in-lood. Het interieur omvat een eikenhouten preekstoel (1776), afkomstig uit de oude kerk, met twee geelkoperen blakers uit het eind van de 17e eeuw. De vier tafels, banken en het orgel dateren alle uit de jaren '60 van de 20e eeuw. De pastorie is een monumentaal pand uit de tweede helft van de 19e eeuw. Vóór de kerk ligt een afgeplatte, achthoekige steen, de zgn. prekensteen, waarop het dorpsnieuws door de dorpsomroeper werd afgekondigd. Westelijk van de kerk staat een klokkenstoel. De oorspronkelijke luidklok (1776) die hierin hing, werd in 1943 door de Duitsers weggevoerd; in 1948 kwam er de huidige, vervaardigd door Van Bergen te Heiligerlee, voor in de plaats.

Bij de instelling van de gemeenten werd Wapserveen gevoegd bij de gemeente Havelte, ofschoon zij vóór 1800 nauwelijks een wegverbinding met het dorp Havelte had. Met Diever was de band daarentegen veel hechter. Lange tijd was de schulte van Diever ook die van Wapserveen. De plaatsen en omgeving vormden toen één schultambt: Diever. In de Bataafs-Franse Tijd werd het schultambt van Diever/Wapserveen samengevoegd met dat van Vledder en kende men korte tijd twee schulten. In 1803 overleed de schulte van Diever/Wapserveen en werd geen nieuwe benoemd.

Wapserveen bestaat uit drie buurten, elk met een ander boerderijtype: Westende (Friese stelphoeven), Oostende (Saksische boerderijen; 18e eeuw) en daartussen Middenboer (mengeling van beide typen). Begin vorige eeuw hadden alle drie een eigen café: Blok (Westende), Hartsuiker (Middenboer) en Nijenhuis (Oostende). In atlassen en op kaarten uit 1851-1921 worden echter andere namen genoemd: Horrelveen en Bovenboer in het westen, Nieuwstadt in het centrum en Mastenbroek in het oosten.